De vergane grensglorie van Bergh Autoweg

Wie voorbij Arnhem over de A12 Duitsland inzoeft, heeft het bijna niet meer in de gaten: Bergh Autoweg. Ooit de grootste grenspost van Europa, nu een brok vergane glorie. 

Vanaf het eerste viaduct in Duitsland zie je de op-en afritten liggen. De grensovergang is nog steeds in gebruik als  parkeerplaats. In de verte verschiet het asfalt van kleur.
Vanaf het eerste viaduct in Duitsland zie je de op-en afritten liggen. De grensovergang is nog steeds in gebruik als Raststätte Elten. In de verte verschiet het asfalt van kleur.
We hebben mazzel. Tijdens de vijfde etappe zien we een weggetje naar de achterkant van de grenspost lopen. Het hek staat open. We kunnen onze nieuwsgierigheid niet bedwingen en nemen een kijkje.
We hebben mazzel. Tijdens de vijfde etappe zien we een weggetje naar de achterkant van de grenspost lopen. Het hek staat open. We kunnen onze nieuwsgierigheid niet bedwingen en nemen een kijkje.
Ter oriëntatie: dit is een screenshot van luchtbeeld uit 1962, toen de grensovergang opende. In deze hoek is de grenspost via de achterdeur te bereiken.
Ter oriëntatie: dit is een screenshot van luchtbeeld uit 1962, toen de grensovergang opende. Hier vind je meer foto’s. In deze hoek is de grenspost via de achterdeur te bereiken.
Deze zone was alleen voor vrachtverkeer. Vrijwel al het personenverkeer werd op de snelweg zelf gecontroleerd en afgehandeld.
Deze zone was alleen voor vrachtverkeer. Vrijwel al het personenverkeer werd op de snelweg zelf gecontroleerd en afgehandeld.
Het kantoortje waar de douane-expediteurs (bedrijven die zorgden voor een soepele afwikkeling van alle administratie) zaten, lijkt het nog het meest recent gesloten. TIR staat voor Transport Internationaux Routiers en is een verdrag dat douaneafhandelingen simpeler maakt. Vrachtwagens met het TIR-logo zijn vaak verzegeld en mogen onderweg alleen door de douane worden opengemaakt.
Het kantoortje waar de douane-expediteurs (bedrijven die zorgden voor een soepele afwikkeling van alle administratie) zaten, lijkt het nog het meest recent gesloten. TIR staat voor Transport Internationaux Routiers en is een verdrag dat douaneafhandelingen simpeler maakt. Vrachtwagens met het TIR-logo zijn vaak verzegeld en mogen onderweg alleen door de douane worden opengemaakt.
Vrachtverkeer vanuit Nederland naar Duitsland werd gecontroleerd op een van deze perrons. Op het hoogtepunt in de jaren 80 werkten er 650 mensen op Bergh Autoweg / Elten.
Vrachtverkeer vanuit Nederland naar Duitsland werd gecontroleerd op een van deze perrons. Op het hoogtepunt in de jaren 80 werkten er 650 mensen op Bergh Autoweg / Elten.
Bij opening was het de eerste nieuwgebouwde grensovergang in een snelweg in Europa (alleen tussen bijvoorbeeld Duitsland en Polen waren al wel grensovergangen in snelwegen, maar die zijn er later ingebouwd, omdat de snelweg eerst in zijn geheel in Duitsland lag). Het was direct ook de grootste grenspost van Europa.
Bij opening in 1962 was het de eerste nieuwgebouwde grensovergang in een snelweg in Europa. Alleen tussen bijvoorbeeld Duitsland en Polen waren al wel grensovergangen in snelwegen, maar die zijn er later ingebouwd, omdat de snelwegen eerst in zijn geheel in Duitsland lagen (Daarover gesproken: wist je dat je diep in Polen, tegen de Russische grens bij Kaliningrad nog een origineel stuk Reichsautobahn kunt zien liggen? Kijk maar).
De grensovergang bij Elten was direct ook de grootste grenspost van Europa. Pas in 1965 werd het er druk, omdat toen ook de snelweg in Duitsland gereed was.
De grensovergang bij Elten was direct ook de grootste grenspost van Europa. Pas in 1965 werd het er druk, omdat toen ook de snelweg in Duitsland gereed was.
Oude douaneloketten. Dit was het Duitse deel van de douane aan de zuidkant van de A3. Aan de noordkant lag het Nederlandse deel. De grens loopt een paar honderd meter precies door de middenberm. De Duitse A3 en de Nederlandse A12 lopen dus een stukje parallel.
Oude douaneloketten. Dit was het Duitse deel van de douane aan de zuidkant van de A3. Aan de noordkant lag het Nederlandse deel. De grens loopt een paar honderd meter precies door de middenberm. De Duitse A3 en de Nederlandse A12 lopen dus een stukje parallel. Aan Nederlands zijde staat trouwens geen gebouw meer overeind (StreetView).

Onderstaande foto’s zijn afkomstig van de Heemkundekring Rijnwaarden:

Een aardig detail: toen het douanecomplex gebouwd werd, lag het nog geheel op Nederlands grondgebied. Elten was van 1949 tot 1963 immers nog Nederlands. Om te voorkomen dat Duitsers zonder douane Elten in konden rijden, werd de afslag Elten met betonblokken afgesloten voor verkeer.
Een aardig detail: toen het douanecomplex gebouwd werd, lag het nog geheel op Nederlands grondgebied. Elten was van 1949 tot 1963 immers nog Nederlands grondgebied. Om te voorkomen dat Duitsers zonder douane Elten in konden rijden, werd de afslag Elten met betonblokken afgesloten voor verkeer.
In 1993, toen het Schengenverdag in werking ging, was het gedaan met de permanente grenscontroles. De gebouwen werden verlaten en de luifel boven de hoofdrijbanen verdween. Overigens worden er soms nog wel controles gehouden, zoals nu rond de G7-top in Beieren.

 

Advertenties

Een reactie op “De vergane grensglorie van Bergh Autoweg

  1. Paul 03/03/2016 / 21:29

    Vandaag (03/03/16) ben ik nog eens wezen kijken aan de oude grensovergang Bergh-Autoweg / Elten-Autobahn. Op de dag af precies 36 jaar geleden begon ik, toen 18, als loopjongen bij een douane-expediteur aan de Nederlandse kant. Inmiddels zijn er nog eens 18 jaren verstreken. En nóg eens. Hoevelen hebben daar destijds wel niet gewerkt, Hoe heetten ze ook weer allemaal? Waar zou iedereen gebleven zijn? Wie is er misschien al overleden? Jammer dat het terrein zo in verval is geraakt en dat alle gebouwen zijn afgebroken. De tijd aan de grens was de fijnste van m’n leven! En ach, een Europa zonder binnengrenzen? Verdrag van Schengen? Was alles nog maar gewoon zoals toen! Dan zat ik over ’n goed half uurtje alweer op m’n fiets terug naar huis… 😉

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s